كوليك يا قولنج چيست؟

گريه ناگهاني در شير خوار زير 3 ماه براي  سه روز در هفته، كه حداكثر 3 ساعت طول بكشد را كوليك مي‌گويند. گريه‌هاي شبيه كوليك در عفونت ادرار، گوش درد يا سرما خوردگي ممكن است اتفاق بيافتد. كوليك در حقيقت مشكل كودك نيست بلكه مشكل والدين است و بايد تاكيد شود كه گذرا است.

نشانه‌هاي قولنج ( كوليك):

      در هفته  2 تا 3 شروع مي‌شود.

      اغلب سر يك ساعت مشخص شروع مي‌شود كه اغلب بعد از ظهر است

      علت خاصي براي آن پيدا نمي‌شود.

      اغلب بعد از شير خوردن بدتر مي‌شود.

      اغلب بچه‌ها موقع شروع درد سرخ مي‌شوند، پاهايشان را در شكمشان جمع مي‌كنند و پشتشان كمي خم مي‌شود.

      در 3 تا 4 ماهگي كوليك كاهش پيدا مي كند.

علل قولنج كوليك:

      سيستم عصبي نابالغ نوزاد به خصوص اگر نوزاد به صدا و نور و .. حساس باشد

      ممكن است تنها گريه براي اين است كه بقيه استرس هاي محيطي را متوقف كند

      ممكن است گريه نزديك عصر به علت اين باشد، كه مي‌خواهد استرس در طول روزش  را تخليه كند.

      شايد براي اين است كه وقتي گريه شروع مي‌شود نمي داند چطور بايد اين رفتار متوقف شود و به كمك والدين احتياج دارد.

      بيشتر به خلق بچه بستگي دارد.

    تنها 10% موارد به علت مشكلات تغذيه‌اي است مانند حساسيت به پروتئين شير، عدم هضم غذا. ولي تغيرر نوع شير منجر به بهبود وضعيت نمي‌شود ( مثلا بعضي فكر مي كنند اگر شير مصنوعي بخورد خوب مي‌شود)

چطور نوزاد را مي‌توان آرام كنيم:

    تكان دادن ريتميك آرام روي دست‌ها يا انداختن روي پاها: شنيدن صداي قلب و ريتم تنفس و حركات ريتميك كودك را آرام مي كند.

    ننو: حركات منظم و متناوب ننو كودك را آرام مي‌كند. همچنين گذاشتن شير خوار روي پاها و حركات متناوب باها به چپ و راست هم همين اثر را دارد.

      بستن كودك به سينه يا پشت

      وارد كردن ضربات متناوب و آرام به پيشاني يا هر نقطه ديگر

      ماساژ

      استفاده از صدا‌هاي يكنواخت مانند صداي ماشين لباسشويي يا جارو برقي

      مسافتي در ماشين طي كردن: حتما روي صندلي عقب ماشين كودك بايد حمل شود.

      مكيدن شست و دست

    بغل كردن توسط پدر بسيار موثر است. اغلب موارد پدر‌ها در آرام كردن فرزندشان موفق‌تر هستند. صداي بم پدر براي بچه آرام بخش‌تر است. پدرها مي‌توانند، فرزندشان را به شكل زير بغل كنند. اين نوع بغل كردن براي شيرخوار بسيار آرام بخش است.

       از فاميل يا دوستان كمك بگيريد.

    اگر هيچ يك از اقدامات فوق موثر نشد، بچه را به مدت 10 تا 15 دقيقه رها كنيد تا گريه كند . اين مدت مشكلي براي بچه پيش نمي‌آورد و ممكن است در همين مدت به خواب برود. خودتان به جايي برويد، كه صداي بچه را نشنويد. به پشت دراز بكشيد. چند نفس عميق بكشيد و تا وقتي احساس آرامش نكرديد سراغ بچه نرويد

علل تغذيه‌اي شيرخوار:

      گريه حين شير خوردن: گرفتن نامناسب پستان توسط شيرخوار

      تميز بودن بيني: مطمئن شويد راه تنفسي شيرخوار باز است.

      پستان پر از شير: قبل از شير دادن كمي شير ار بدوشيد.

      گرسنه بودن شيرخوار پس از شيرخوردن كامل: سينه ديگر بدهيد و در شير مصنوعي خوار با پزشك مشورت كنيد.

    اگر شير مصنوعي خوار است: اندازه سوراخ پستانك متناسب بزرگ باشد منجر به سرعت زياد منجر به خفگي شيرخوار شود ودر صورت تنگي پستانك شيرخوار حين مك زدن خسته مي‌شود.همچنين اندازه پستانك هم بايد مناسب باشد.

      افزايش نياز: هفته 6 و بين 12 تا 14 هفته لذا نياز تغذيه‌اي افزايش پيدا مي كن بنابراين گريه بيشتر مي‌شود.

      گريه بعد از شير خوردن:آروغ نوزاد را بگيريد.

    شير مادر خوار زودتر گرسنه مي‌وشد بنابراين در چند روز اول شير خودرن هر دو ساعت و در نوزاد پره ترم ممكن است اين مدت كوتاهتر هم شود كه به علت چربي و پروتئين پايين تر شير مادر است كه زودتر هضم مي‌شود ، همچنين معده نوزاد كوچك است، زمان لازم است تا هر دو نحوه شير دهي مناسب را درك كنيد.

نكته در مورد خواب شيرخوار:

      در 6 هفتگي ساعت داخلي نوزاد شكل مي‌گيرد. لذا تا آن زمان فرق شب و روز را ندارد.

فوايد قنداق:

بعضي بچه‌ها به خصوص شيرخوار حساس از حركات بدن خودشان از خواب مي پرند و مي ترسند. لذا يك ملحفه كوچك و سبك را زير بچه بيندازيد . ابتدا ملحفه را تا بزنيد. تاي محفه بايد گردن را بپوشاند. سپس دست را صاف كنيد و يك طرف ملحفه را روي شيرخوار بياوريد و زير بدنش محكم كنيد. سپس تاي دوم را بياوريد و زير پاي بچه محكم كنيد.

نكاتي در مورد گريه شيرخوار:

      با بغل كردن نوزاد حين گريه كردن نوزاد لوس نمي‌شود.

      با گريه ريه‌ها ورزش نمي‌كند.

      گريه تنها نشانه‌اي از وجود نيازي در نوزاد شماست.

      نوزاد با گريه نمي خواهد شما را كنترل كند.

    بنابراين بايد به سررعت به گريه نوزاد پاسخ داد . پاسخ سريع منجر به تكامل سريع تر ذهني و احساس اطمينان و اعتماد بيشتر در نوزاد مي‌شود.

نقش پدر در نگهداري از نوزاد:

      حمايت عاطفي پدر منجر به شير دهي موفق مي‌شود.

      ايجاد ارتباط و وابستگي پدر مانند مادر به شير خوار.

      از ابتدا بايد پدر درگير شود. به دو علت اول شما وقت استراحت پيدا مي كنيد. دوم پدر احساس فراموش شدن بهش دست نمي‌دهد.

      چه كمكي مي‌توان گرفت:

o        آروغ گرفتن

o      آرام كردن: نشان داده شده است كه صداي بم پدر بيشتر كودك را آرام مي‌كند. در ضمن درگيري شديد عاطفي مادر به علت گريه نوزاد منجر به بدتر شدن گريه نوزاد مي شود.

o        حمام كردن

o        عوض كردن و شستن كهنه

o        تكان دادن ننو يا حمل كردن با سبد مخصوص

ماساژ شير خوار

ماساژ شير خوار منجر به آرامش، بهبود دل درد شيرخوار و وضعيت ايمني مي‌شود و ارتباط بچه با والدين را افزايش مي‌دهد. براي شروع انگشترتان را در بياوريد. دست‌هايتان را بشوريد و گرم كنيد.  بايد خيلي ماساژ نرم و بدون فشار باشد.از انگشت شصت استفاده كنيد به آرامي از پيشاني شروع كنيد روي گردن و سپس شانه ها لمس كنيد. به چشمانش نگاه كنيد، لبخند بزنيد و برايش شعري را زمزمه كنيد يا حرف بزنيد. از بالاي ران تا پايين را با حركات چرخشي لمس كنيد. سپس نوبت كف دست و پا است. از روغن بچه يا روغن دانه انگور و يا روغن نارگيل مي توانيد استفاده كنيد. دستتان بايد تميز و گرم باشد.

 چه بچه‌هايي را نبايد ماساژ داد؟

1.       بچه‌اي كه در 72 ساعت گذشته واكسن زده

2.       بچه‌اي كه عفونت پوستي دارد

3.       دستمان يا اتاق سرد است.

4.       تب دارد يا بيمار است.

5.       بچه خواب است.

6.       بچه حوصله ندارد.

نوزاد 16 ساعت از شبانه روز ار مي‌خوابد و تنها 2 ساعت گريه مي‌كند

مراحلل شش گانه شبانه روز نوزاد:

      خواب سبك

      خواب عميق

      خواب‌آلوده

      هوشيار ساكت: بهترين مرحله براي برقراري ارتباط است.

    هوشيار پر تحرك: اين مرحله علامت هشدار دهنده است كه نشان مي‌دهد كه فرزندتان به زودي چيزي خواهد خواست كه مي تواند شير يا بغل كردن باشد.

نكات در مراقبت از كودكي كه كوليك دارد:

      با همسر يا دوستان و فاميل در نگهداري فرزندتان كمك بگيريد.

      دفتري داشته باشيد و وضعيت گريه فرزندتان را در آن بنويسيد.

      با والدين ديگر كه تجربه شما را داشتند صحبت كنيد.

      در نظر داشته باشيد كه اين وضعيت گذرا است و نبايد غمگين شويد يا نشانه‌اي از بي كفايتي شما نيست.

      بر نكات مثبت ارتباط با فرزندتان تكيه كنيد. دفترچه خاطراتي تهيه كنيد. متوجه خواهيد شد كه اوقات خوشتان كمتر از بد نيست.

براي آرام كردن كوليك چه كنيم؟

      تماس فيزيكي:

o     بچه هايي كه تماس جسمي بيشتري با والدين دارند كمتر گريه مي‌كنند. تكان دادن آرام، ضربات متناوب و آرام، پخش موسيقي، خواندن و ماساژ

      روش هاي آرام كننده

o        رقص كوليك: كودك را بالا و پايين تكان دهيد.

o        فشار آرام روي شكمش وارد كنيد

o     بچه را پشت و رو روي دستتان بگيريد. به طوري كه دستتان زير شكم بچه قرار بگيريد و صورت بچه به سمت پايين باشد. سپس به آرامي پشتش را بماليد.

حوله گرم يا بطري گرم( نه داغ) روي شكم بچه از روي لباس استفاده كنيد.

o        بعضي بچه‌ها با حمام كردن آرام مي‌شوند. اگر بچه شما از نوع حساس است اين كار گريه بچه را بيشتر مي‌كند.

o     به بچه كمك كنيد آروغ بزند. در حالت ايستاده به شانه‌تان تكيه بدهيد.گاهي دارو هايي با تجويز پزشك ضد كوليك را مي توانيد استفاده كنيد.

گريه نوزاد و فرزند ديگر خانواده

      با فرزندتان هم دردي كنيد و در خصوص ماهيت گريه توضيح دهيد.

      چه بزرگتان را تشويق كنيد تا در مورد احساسش صحبت كند.

      مواقعي را براي اين كه تنها به او توجه كنيد اختصاص دهيد.

      از فرزندتان در نگهداري نوزاد جديد كمك بگيريد. اين موضع را يك پروژه خانوادگي كنيد.

چه گريه‌اي نياز به مراقبت پزشك دارد؟

      گريه اي كه با گريه‌هاي قبلي فرق دارد و شديد است.

      با بغل كردن افزايش پيدا كند.

      خوب شير نخورد.

      همراه اسهال يا استفراغ باشد

      نقاط پوستي قرمزي وجود داشته باشد كه با فشار از بين نرود.

      همراه با تب باشد.

      تماس چشمي برقرار نكند يا خيلي بي حال باشد.

      شكمش شديدا بادئ كرده باشد.

      تنفس تند داشته باشد

      گوشش را بكشد .

اگر بچه را زياد بغل كنيم بغلي مي و لوس مي‌شود؟

تا 6 ماهگي بچه فقط به دليل اين كه نيازي دارد گريه مي كند. ولي بعد از 6 ماه لازم نيست با هر صدايي فوري از جا بپريم. چون اين صداها اغلب پايه هاي صحبت كردن است و دليل گريه واقعي نيست.

آيا مي‌توانم بچه‌اي را گريه مي كند ترك كرد؟

بله. در صورتي كه با تمام تلاشي كه كرديد بچه ارام نشد ممكن است گريه به علت تحريك بيش از حد كودك باشد او را در يك جاي مطمئن و امن و كم نور قرار دهيد و 5 دقيقه از روي ساعت تركش كنيد. كمي قدم بزنيد يا چايي بخوريد. سپس فقط سري بهش بزنيد ولي دستكاريش نكنيد.  تا سه بار اين كار را تكرار كنيد.. اغلب همين كار منجر به قطع گريه و خوابيدن كودك مي‌شود. در صورتي كه خيلي خسته بوديد يا احساس مي‌كنيد داريد كنترلتان ار از دست مي‌دهيد و احتمال آسيب به كودك وجود دادر فورا صحنه را ترك كنيد. از يك نفر بخواهيد حداقل براي نيم ساعت از فرزندتان نگهداري كند. توجه داشته باشيد خودخواهي نيست اگر بخواهيد كمي استراحت كنيد و يا وقتي به خودتان اختصاص دهيد چون با همين كار استرستان كاهش پيدا مي‌كند و براي مراقبت از يك نوزاد بايد وضعيت جسمي و روحي مناسب داشته باشيد.

استفاده از پستانك خوب است؟

در شش هفته اول تولد پستانك در آرام كردن نوزاد نقش موثري دارد ولي نكات مهمي در نگهداري آن وجود دارد:

از بند براي بستن پستانك استفاده نشود.
در ضد عفوني آن دقت شود.
در ماده شيرين زده نشود.
وقتي گريه نمي كند پستانك ندهيد. پستانك در تكامل صحبت كردن وداخله ايجاد مي كند.
هر چه زودتر از پستانك بايد جدا شود و وابسته نشود.
 

1-      Johnson and Johnson Crying and comforting by Eleen Hayes. 2004

2-      The baby and child question and answer by Dr Carol Cooper. DK
 
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هفتم تیر 1386ساعت 8:46  توسط نسرين |