سلول هاى بنيادى سلول هاى اوليه سازنده بدن هستند كه داراى خصوصيت ويژه تجديد كردن خود و همچنين قابل تبديل به انواع سلول هاى تخصصى بافت ها منجمله سلول هاى عضله قلب، كليه، كبد، سلول هاى عصبى و سيستم ايمنى، گلبول هاى خون، پوست و غيره هستند.

تحقيقات بالينى نشان داده است كه اين سلول ها مى توانند درون بافت هاى آسيب ديده يا بيمار كه بخش عمده سلول هاى آنها از بين رفته است پيوند زده شده و با تبديل شدن به سلول هاى خاص آن بافت جايگزين بخش آسيب ديده شوند. سلول هاى بنيادى بسيار پرتوان و ناميرا هستند و دراثركشتهاى مختلف دچارافت كيفيت نمى شوند.انواع سلولهاى بنيادى براساس منبع استخراج، سه دسته اند :

 1- از مراحل ابتدايى تا انتهايى جنينى .

2- از خون بند ناف جدا شده از نوزاد كه موقع تولد دور ريخته مى شود .

3- از بافت هاى بزرگسالان به خصوص مغزاستخوان . 

 در نتيجه تحقيقات و تجربيات به دست آمده تا اين زمان  درمان بيماریهايى چون انواعى از سرطان هاى خون مثل لوسمى، تالاسمى وانواعى ازلنفوم ها وتومورهايى ازقبيل نوروبلاستوما، مولتيپل ميولما و كم خونى آپلاستيك كشنده به صورت بالينى دركشورهاى مختلف با موفقيت درحال انجام است. درآينده اى بسيار نزديك طى شواهد معتبرتحقيقاتى درمان بيماریهايى مثل پوكى استخوان (استئوپروزيس) ام اس، تومورهاى سرطانى سينه وتخمدان وشمارى ديگرازانواع سرطانهاى خون ولنف، به مراحل بالينى نزديك شده اند. در مرحله بعدى بيماریهاى زياد ديگرى ازقبيل آسيب هاى مغزى نخاعى، ديابت، پاركينسون، آلزايمر، بيماریهاى قلبى، آرتريت ها، آسيب هاى چشمى يا كليوى، سوختگى هاى شديد وغيره وغيره قراردارند و همه روزه شاهد اخبار جديدى از نمونه هاى افراد درمان  شده از اين طريق در رسانه ها و سايت هاى مهم پزشكى دنيا هستيم.

آنچه كه دانشمندان دارند به آن مى رسند انواع روشهاى درمان بدون استفاده ازمولكولهاى شيميايى يا بافت هاى غريبه است كه احتمال عوارض و پس زدن درمان را ناچيز مى نمايد. درمان با سلول هاى بنيادى فقط يك بخش ازكاربردهاى اين سلول ها است. ژن درمانى و توليد داروهاى جديد وتحقيقات درراستاى رسيدن به يافته هايى درمورد رشد وپيرى نيزازقابليت هاى اين سلول هاى معجزه گراست. بشراكنون روى سكوى پرتاب اين تحول عظيم ايستاده وآماده برداشت ازنتايج تحقيقات وكشفيات اساسى پيشروان گذشته و حال خود است. با توجه به فراگيربودن اين انقلاب گروهی از پيشگامان وآينده نگران شروع به ارائه خدمات در اين زمينه ها كرده اند وبانكهاى مختلف سلولهاى بنيادى دركشورهاى پيشرفته درآمريكا واروپا درجهت جمع آورى،استخراج ونگهدارى اين سلول ها ازخون بند ناف هنگام تولد ايجاد كرده اند و به اعضاى دهنده و خانواده آنها خدمات ويژه مى دهند. خوشبختانه كشور ما نيز يكى ازپيشروان تحقيقات و تجربيات دراين زمينه است و به تازگى نمايندگى هايى در داخل كشورشروع به ارائه خدمات نموده اند كه بى شك اين خبر در راستاى ارتقاى سطح كيفيت زندگى و سلامت جامعه مان بسيار نويدبخش است . سلول هاى بنيادى يك واقعيت بيولوژيكى است و آنچه كه مردم نياز دارند اين است كه بدانند چه اخبارى در آزمايشگاه ها و مراكز تحقيقات پزشكى زمزمه مى شود و پيشروان دنيا در چه مرحله اى قرار دارند . آنچه كه مسلم است همه دنيا  از اثرات معجزه  آساى اين تحول چشمگير در بستر جديد علميعنى بيوتكنولوژى ، متاثر خواهد شد.

 سرویس خبری زیست شناسی ایران