|
نهي قرآن از پرخوري و اسراف |
|
|
|
نوشته شده توسط مدير سايت
|
|
|
لقمان خطاب به فرزندش مي فرمايد: «فرزندم! اگر معده پر گرديد، تفكر، به خواب مي رود و حكمت لال مي شود و اعضاي بدن از عبادت باز مي مانند.»(3)
علي اسعدي
يكي از دريچه هاي اعجاز علمي قرآن توصيه هاي قرآن در باب مسايل طبي و پزشكي است. توصيه هايي كه حكمت هاي آن تا مدت ها بر مسلمانان و دانشمندان جهان مخفي بوده و گذشت زمان روز به روز وجه تأكيد يا تحريم آن را روشن تر مي ساخت. مسلمانان نيز با سر سپردن به اين تعاليم حيات بخش، جسم و جان خويش را جلا مي دادند و منتظر كشف اسرار و حكمت هاي آن توسط علم و دانش جديد نبودند هر چند كشف هر يك از اين اسرار توسط دانش نوين، جلوه حقيقت را بر آنان روشن تر مي ساخت و ايمان قلبي آنان را افزون مي نمود.
توصيه هاي طبي قرآن گاه در شكل منهيات بوده و مخاطبين خود را از برخي امور برحذر داشته و در حقيقت نقش «پيشگيري» را دارد يكي از اين دستورات نهي از پرخوري و اسراف است.
قرآن در توصيه اي عام، مخاطبان خود را از «اسراف» برحذر مي دارد و مي فرمايد؛ «اسراف كاران برادران شيطانند.» كه اين اسراف شامل همه گونه موارد زياده روي در خوردن، خوابيدن، پوشيدن و... مي گردد. در توصيه اي خاص تر، آيات قرآن انگشت تأكيد خود را بر نهي از اسراف در خوردن و آشاميدن مي گذارد و مي فرمايد: «كلوا و اشربوا و لاتسرفوا انه لايحب المسرفين»(اعراف/31) در روايات نيز چنين تأكيداتي ديده مي شود.
دانشمندان علم پزشكي ضررهاي فراواني براي پرخوري برشمرده اند كه به برخي از آن ها بطور كوتاه و فهرست وار اشاره مي كنيم وعلاقمندان را به كتاب هاي مربوطه ارجاع مي دهيم.
1) سوءهاضمه و گشاد شدن معده كه بزرگ شدن شكم را در پي خواهد داشت.
2) سوزش معده بويژه اگر غذا چرب باشد.
3) پرخوري باعث عبور برخي ميكروب ها و ويروس هاي بيماري زا از معده و نفوذ به ساير اجزاء و در نتيجه ابتلاي شخص به بيماري هايي از قبيل، وبا، تيفوئيد و... مي گردد.
4)بزرگ شدن معده كه مي تواند منجر به مرگ شود.
5) تصلب شرائين
6) نقرس
7)سنگ كليه، نارسايي هاي كبد و انواع سكته ها(1)
علاوه بر آن چه گفته شد اسراف در بعضي غذاها نظير گوشت ها و موادقندي خود مرض هاي خاصي را به همراه دارد(2) كه هدف ما بيان تمام اين مسائل نيست.
پرخوري علاوه بر آثار سوءجسمي، آثار روحي و رواني بدي نيز به دنبال دارد، مانند سستي اراده و كودني و ميل به خواب. از طرفي پرخوري شهوت جنسي را افزايش مي دهد و غالبا روحيه انسان را تغيير داده و او را به خوي حيواني نزديك مي سازد. لقمان خطاب به فرزندش مي فرمايد: «فرزندم! اگر معده پر گرديد، تفكر، به خواب مي رود و حكمت لال مي شود و اعضاي بدن از عبادت باز مي مانند.»(3)
طبرسي در مجمع البيان نقل مي كند كه هارون الرشيد، طبيبي مسيحي داشت كه مهارت او در طب معروف بود. روزي اين طبيب به يكي از دانشمندان اسلامي گفت من در كتاب آسماني شما چيزي از طب نمي يابم در حالي كه دانش مفيد بر دو گونه است: علم اديان و علم ابدان. او در پاسخ گفت: خداوند همه دستورات طبي را در نصف آيه از كتاب خويش آورده است «كلوا و اشربوا و لاتسرفوا» و پيامبر ما نيز طب را در اين دستور خويش خلاصه كرده است: «المعده بيت الادواء و الحميه رأس كل دوا...؛ معده خانه همه بيماري ها است و امساك و پرهيز، سرآمد همه داروهاست.»
طبيب مسيحي چون اين سخن را شنيد گفت: قرآن شما و پيامبرتان براي جالينوس (طبيب معروف) طبي باقي نگذارده است.(4)
آري هر چند اين دستور قرآن ساده به نظر مي رسد اما امروزه يكي از مهم ترين دستورات بهداشتي و پزشكي است كه توجه به آن موجب پيشگيري از بسياري بيماري ها است.
.1 طب در قرآن، دكتر عبدالحميد دياب و دكتر احمد قرقوز، ترجمه علي چراغي، ص 138 و نيز تفسير نمونه، ج6، ص .153
.2همان منبع، ص .139
.3همان منبع.
.4 مجمع البيان، طبرسي، ذيل آيه، تفسير نمونه، ج6، ص 153-.154
|
